‏نمایش پست‌ها با برچسب ئەدەبیات. نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب ئەدەبیات. نمایش همه پست‌ها

۱۳۹۴ خرداد ۹, شنبه

دزی ئاوایی

ئەی هاوار، جێ پێی دزی ئاوایی، زۆر لە جێ‌پێی چەکمەکانی کوێخا دەچێ؟!؟؟
رۆژێ لە رۆژان کە جێ پێی دزە لە ئاوایی بەجێ مابوو، راست وەک جێ پێی چەکمەکانی کوێخا دەچوو، یەکێ گوتی: دز چەکمەکانی کوێخای دزیوە، یەکێ تر گوتی: نا، چەکمەکانی کوێخا و دزە لەیەک چوون، هەرکام بە شێوەیەک پاساویان بۆ ئەو راستییە دەهێنایەوە.
شێتەکەی ئاوایی هاواری کرد: "خەڵکینە، کابرای دزە هەر کوێخایە"، خڵکی پێکەنین و دڵخۆشی کوێخایان دەدایەوە کە ئەو شێتە و بە دڵی نەگرێت. بەڵام تەنیا کوێخا دەیزانی کە ئەو راست دەکا و تاکە ژیری ئاوایی هەر ئەوە. لە سبەی رۆژەوە ئیدی کەس شێتەی نەدیتەوە، کەسیش هەواڵی لێ نەپرسی کە لە کوێ‌یە و چی لێ بەسەر هاتوە. کوێخا گوتی: خەڵکینە! دزە، شێتەی کوشتوە". کوێخا راستی کرد، بەڵام تێگەیشتنی خەڵکی بەینیان کێو و یاڵیکە. لەوانەشە لە چارەنووسی شێتەش دەترسان، چون لەو گوندەی زانین تاوانێکی گەورە بوو. دواجار هەمووان هەموو رۆژێ بە هات و هاوارەوە میوانی ماڵی کوێخا بوون".
سیمین بێهبهانی
و: ئەفرا

۱۳۹۳ آذر ۶, پنجشنبه

بورکانی بێدەنگی ....... کوبانی

پەیکەری کوبانی، هادی زیائدینی

سەراپا غەرقی خوێناو

هەبوونم ئاسکی سڵۆکی دەرد

سووتماک لە گیانم کزەبا

کە سامی بە سانی "دمدم" دەمێنێ

کوبانی لە بورکانی بێدەنگیدا





سراپا غرق در خون

وجودم آهوی رمیده درد

سوزناک در جانم کولاک

کە بسان سان "دمدم" ماند

کوبانی ... در طغیان سکوت



ئەفراسیاب گرامی
 

۱۳۹۳ خرداد ۱۴, چهارشنبه

نووسینی جیهان یانی جیهانی نووسه‌ر

نووسینی جیهان یانی جیهانی نووسه‌ر

ئه‌و که‌سه‌ی که‌ ئیتر شوێنێکی نیه‌ بۆ مانه‌وه‌، له‌ نووسیندا ماڵ ئه‌کاته‌وه‌.
"تیۆدۆر ئادۆرنۆ"

تێبینی: ئەم بابەتە درێژەی زەنجیرە وتارێکە بەناوی "چێژی نووسین" کە لەمەڕ ئەدەبیاتی گێڕانەوە و نووسەر و رۆڵی نووسەر لە دنیای ئەمڕٶدایە. وەک پێویست پێم باش بوو کە کورتەیەکی لێ بڵاو بکەمەوە.

ئۆکتایوپاز ده‌ڵێ: "هه‌ر ژوورێک، ناوه‌ندی جیهانه‌". به‌م دێڕه‌ سه‌ر ده‌ده‌ین له‌ بابه‌تێکی هه‌ستیار و

۱۳۹۲ آبان ۲۳, پنجشنبه

شێوازێک لە ئەدەب

Marcel Reich-Ranicki
لە ئاڵمانییەوە:
ئەفراسیاب گرامی

مارسێل رایس رانێسکی ( [١٩٢٠ ـ ٢٠١٣] Marcel Reich-Ranicki)، رەخنەگری ناوداری جیهانی و "پاپی ئەدەبیاتی ئاڵمانی" ئەمساڵ کۆچی دوایی کرد. بە درێژایی نیو سەدە، کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر رەوتی ئەدەب و بزاوتە ئەدەبییەکانی ئەدەبیاتی ئاڵمانی هەبوو، بە چەشنێک، نووسەرانێکی زۆری گەیاندە تەشقی ناوازەیی و بۆ هەندێکی دی پەنجەرەکانی خوێنەرانی بۆ هەمیشە بەسەر داخستن. ئەم یازدە رستەیە کە لە خوارەوە کردوومەتەوە بە کوردی، لە ستوونی "خاڵ بۆ خاڵ punkt für Punkt"ی ماڵپەڕێ "دی ڤێلت"دا بڵاو بووەتەوە.

ـــــــــــــــــ

مارسێل رایش ـ رانێسکی دۆست و هاوڕێی وشەی روون و دروست بوو، نەتەنیا کاتی رەخنە، بەڵکوو کاتی ستایش کردنیش. هەروەها پیاوێکی شۆخ و تەنزئامێزیش بوو. لە روانگەی دە هەزار بەشداربوویەوە، ئێمەش یازدە دێڕ لە وتەکانیمان هەڵبژارد.

۱۳۹۲ آبان ۱۰, جمعه

بۆ ئەنووسم


گەر هیچ سێبەری بوێ، منیش سێبەری هیچم
"سه‌ید خه‌لیل عالی نژاد"
هەندێكجار مرۆڤ خەیاڵی ئەباتەوە ئەو شوێنەی كە دەتوانێ جیهانبینی خۆی لێوە فراژوو بكات‌و بۆن‌و بەرامەی جوگرافیای دەورووبەری خۆی بكاتە پێوەری ژیوەری بیركردنەوە. رەنگە ئەمە دوایین مەنزڵگە بێت بۆ بینینی دنیا بە جۆرێكی دی. ئەز لە گۆشەنیگای پەیڤ‌و كەژاوەی خەیاڵەوە دەمهەوێ بڕوانمە دنیا‌و سووچێكی ئەم جوگرافیا بەرینە‌و بە شێوەیەكی دیكە بڕوانمە ئەم نیگا كاڵ‌و كرچانەی ژیانم.

۱۳۹۰ تیر ۲۴, جمعه

كۆڵانی چاوەكانت ... كاتێ ئەگەمە پاییزی باڵات

بەم توولە رێی پاییزەدا سەفەر ئەكەین
رێگای غوربەتی ئەم زەریایە ئەچێنین
من و
تۆ ... یار ....

خەونەكانی سەفەر بەسەر هێڵی بەردەوە

ئەم هاوارە دڵیەشانی نەوەیەكن لە شار، بەڵام بێزاریی نیە. بەڵكوو خەونێكە بۆ غەوارەبوون لە ناو پەرۆشی و جەنجاڵییەكانی شاردا. سەفەرێكە بەرەو خۆرنشین، رۆژ و شەو، بە كەناراوی زەمەندا رێ دەكەن، سەفەرێك بەناو تۆنێلی خەونەكانی شەقام، چركەكان لێك نزیك ئەبنەوە...

شاعیری ناو ته‌متومان و هه‌ره‌سی ته‌م

یادی مامۆستا هه‌ژار"عه‌بدوڕه‌حمان شه‌ره‌فكه‌ندی"


گۆرانی رۆژهەڵاتی




و: شاملوو
وه‌رگێڕان له‌ فارسییه‌وه‌: ئه‌فراسیاب گرامی

بۆ باوكم ..

كاتێ دڵ ئەبێتە شەتاوی رووبار و

خۆزگەش ئەبێتە تاف و

هیواش ئەبێتە دڵۆپ

به‌ كاڵترین نیگای‌ كازیوه‌ ... كچێك نیشتمانی منداڵیمه‌

ئه‌و ده‌مه‌ی چركه‌ی‌ كاژێركه‌ خه‌یاڵم ئه‌باته‌وه‌ كۆڵانه‌كانی‌ خۆشه‌ویستیت، شێعرێك خۆی ده‌خزێنێته‌ بنباخه‌ڵَی‌ هیواكانم.. ره‌نگه‌ بۆ گه‌یشتن به‌ حه‌سره‌تی دیدار بێت، یان برووسكه‌ی‌ نیگایه‌كی ئاڵی‌ یار بێت شێعرێك به‌ تاوه‌ته‌رزه‌ی‌ ئه‌وینه‌وه‌، به‌ وه‌شته‌بارانی خۆزگه‌وه‌، به‌ تامی هه‌ناری سینگی پاییزه‌وه‌، به‌ هه‌زار خه‌ونی ده‌ریاوه‌ خۆی ده‌كات به‌ ژووره‌كه‌ما و پێم ئه‌ڵێ بمنووسه‌ .... ئه‌م شێعره‌ پێشكه‌شه‌ به‌ خۆشه‌ویستترین كه‌سی ژینم.

شێعر، زایه‌ڵه‌ی‌ خه‌یاڵی‌ ته‌ژی‌ له‌ مانا

یه‌كێك له‌ رێگاكان بۆ خۆڕاگری به‌رامبه‌ر گرانبایی ژیان، نغرۆبوون له‌ ئه‌ده‌بیاته‌، وه‌ك بڵێی‌ به‌شداری له‌ جێژنێكی‌ نه‌مرانه‌دا كردن. "فلۆبێر"


شێعر یه‌كێك له‌ ژانره‌ به‌هێزه‌كانی ئه‌ده‌بییه‌ كه‌ پانتاییه‌كی به‌رینی له‌ ژیانی‌ جڤاكی مرۆڤدا داگیر كردووه‌و تا ئێستاش جێگای‌ له‌ نێو ئه‌ده‌ب و وێژه‌دا سه‌وزه‌ و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یدا كه‌ نیگاو روانینی شێعر هه‌زاران پێناسه‌ی‌ شه‌یدای‌ خۆی كردووه‌، كه‌چی نه‌كه‌وتۆته‌ داوی هیچ پێناسه‌یه‌كی‌ تایبه‌تی رێبازه‌ ئه‌ده‌بییه‌كانه‌وه‌ و هه‌ركام به‌ شێوه‌كی جیاوازه‌وه‌ پێناسه‌یان كردووه‌.

په‌خشان لای من دڵه‌ڕاوكێ‌و گه‌مه‌یه‌كی به‌رده‌وامی شاعیرانه‌یه‌



 ئه‌یازخون‎سیاوه‌شان، شاعیرو نووسه‌ر له‌ دیمانه‌یه‌ک  
دیمانه‌: ئه‌فراسیاب گرامی 


ش ... ێ ... ت .... ی

من شێتم

وه‌ک شێته‌کانی سه‌ر شه‌قام

وه‌ک عه‌ره‌بانه‌ی کرێکاران

۱۳۹۰ تیر ۲۳, پنجشنبه