سه‌شنبه ۲۷ خرداد ۱۳۹۳ ه‍.ش.

بە داعشەوە سەرقاڵین و چەند قسەیەک

هەرەس‌هێنانی بەعسیزم لە چوارچێوەی ناسیونالیزمی سوننی‌گەرای عێراقدا و دووبارەبوونەوەی دەسەڵاتی هاوشێوەی بەعس لە عێراق دا، بەرهەمەکەی داعش و داعشییەکانی لێ‌کەوتەوە. لە لایەکی دیکەوە، رۆژئاوا و دەوڵەتەکانی درواسێ سیاسەتی شکست‌خواردووی خۆیان لە پێناو زەق‌کردنەوەی ئیسلامی سیاسی و دەسئاوەڵاکردنیاندابوو، ئەوەش لە حاڵێکدا بوو کە و لەم نێوەشدا، سەرنجڕاکێش ئەوەیە کە زۆربەی دەسەڵاتدارانی جیهانی ئیسلام، هاوپەیمانانی وەفاداری رۆژئاوان. دێموکراسییەکانی رۆژئاوا، دەسەڵاتە دیکتاتۆرەکانی وڵاتانی ئیسلامیان نەتەنیا قبووڵ کردوە، بەڵکوو وەکوو پێویستیش بە پڕچەک‌کردن و یارمەتی ئابوورییش، پشتیوانیان لێ دەکەن تا ئەوەی کە ئەم دەسەڵاتدارە سەرڕۆیانە لە بیاڤی جوغرافیایی خۆیاندا دیفاع لە بەرژەوەندییەکانیان بکەن و سەقامگیریان بکەن. لە لایەکی دیکەوە، ئەم دیکتاتۆرانەش بە پشتگەرمی هاوپەیمانانی رۆژئاوایی خۆیان، بە توندترین شێوە، دژبەرانی خۆیان سەرکوت دەکەن. ماقوڵ نیە لیبی لە مانگێکدا قەزافی بڕووخێت و بڕواتەوە بۆ دۆخی سەحرانشینی و سوریەش لەبندەستی رۆژئاوا و پاڵ بە پاڵی ناتۆ، بۆتە گۆمی خوێن

چهارشنبه ۱۴ خرداد ۱۳۹۳ ه‍.ش.

نووسینی جیهان یانی جیهانی نووسه‌ر

نووسینی جیهان یانی جیهانی نووسه‌ر

ئه‌و که‌سه‌ی که‌ ئیتر شوێنێکی نیه‌ بۆ مانه‌وه‌، له‌ نووسیندا ماڵ ئه‌کاته‌وه‌.
"تیۆدۆر ئادۆرنۆ"

تێبینی: ئەم بابەتە درێژەی زەنجیرە وتارێکە بەناوی "چێژی نووسین" کە لەمەڕ ئەدەبیاتی گێڕانەوە و نووسەر و رۆڵی نووسەر لە دنیای ئەمڕٶدایە. وەک پێویست پێم باش بوو کە کورتەیەکی لێ بڵاو بکەمەوە.

ئۆکتایوپاز ده‌ڵێ: "هه‌ر ژوورێک، ناوه‌ندی جیهانه‌". به‌م دێڕه‌ سه‌ر ده‌ده‌ین له‌ بابه‌تێکی هه‌ستیار و

جمعه ۹ خرداد ۱۳۹۳ ه‍.ش.

پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۳ ه‍.ش.

کەڵکەڵەکانی رووناکبیری، یادداشتێکی جیددی

منی ئیماندار، هەمیشە ئیمان دوایین پەرژینی ئەندیشەمە کە ناتوانێ بشکێ و درزی تێ بێت. بەم روانگەیەوە، لای منێکی گەنج رووناکبیر ئەگەر خولیای گەڕان بە دوای پرسە رووناکبیرییەکاندا بێت، ئەوا هیچ کات ناتوانێ لە داوێنی دین و پرۆژەکانی دین و هەروەها لە داوێنی ئایدۆلۆژیی سواو دا بمێنێت و ببێت. کاتێ باس لە رووناکیی دەکەین، ژوورێکی تاریک دێتە پێش چاومان کە بە تیشکێک رووناکی، دڕ ئەدرێ بە تاریکی و تارماییەکان دەڕوێنەوە. رۆڵی رووناکبیر هەمان رۆڵی نێوان تاریکی و رووناکیی هەیە. بەبارتەقای جەنگی نێوان روناکیی و تاریکی، رووناکبیر لە دایک دەبێت، ئەگەرنا رووناکیی ناتوانێ لە داوێنی تاریکی لەدایک بێت، وەک چۆن ناتوانین سێبەر بە سێبەر کۆتایی بێنین، وەهاش ناتوانین رووناکبیر لە ژووری داخراوی ئایدۆلۆژیدا پێناسە بکەین. سەردەمانێک سارتر دەیگوت "توخمی رووناکبیر لە ناڕەزایەتیی دەربڕینە"، کەچی ساڵانێکە، لەناو گێژاوی گوتارە زاڵەکانی بەسەر کۆمەڵگای ئێمەدا، ئەم ترسە وەک زۆڵەکێک چوەتە قاوخی مێشک و ئەندێشەی رووناکبیرانی ئێمەوە و لە نێوان ترس و رەخنەدا، ترسیان هەڵبژاردوە و لە سێبەری تۆخی تەنیایی خۆیاندا چاو لە ئاسۆی رووناکیی کۆمەڵگا دەکەن. ئەم شوبهاندنە، زۆرتر وەک ئەشکەوتی ئەفلاتوون دێتە بەرچاو. گوتاری ئەشکەوتی ئەفلاتوون لە کتێبی حەوتەمی "کۆمار"دا، راست دۆخی بیری جیهانی ئیسلامی لە چەندین نەسڵی خۆیەوە بەم لاوە بە باشی وەسف دەکات. گوتارەکەی ئەفلاتوون بەم شێوەیە: "گرووپێک لە مرۆڤەکان لە سەردەمی منداڵییەوە بە چەشنێک لە ئەشکەوتێکدا بەند کراون کە تەنیا شتێک دەتوانن ببینن، دیوارەکانی دەورووبەریانە. لە پشت سەری ئەوانیشەوە بڵێسەی ئاگرێکە کە سێبەری بەندکراوەکان بەسەر دیوارەکانەوە دەنەخشێنن. بەم شێوەیە ئەوان دەتوانن سێبەرەکانی خۆیان و ئەوەی کە لە پشتی ئەوانەوە روو ئەدات ببینن. ئەگەر کەسێک لە پشتەوە لەگەڵیان بدوێت، ئەوا دیواری بەرامبەریان دەنگ ئەداتەوە، و بەم شێوەیە ئەوان پێیان وایە کە سێبەرەکان لەگەڵیان قسە ئەکەن. پرسیاری سەرەکی ئەم چیرۆکە سۆمبۆلیکە ئەوەیە ئەگەر مرۆڤەکان خۆیان لە بەندەکان ئازاد بکەن و پشتەوەی خۆیان ببینن، چی روو ئەدات؟ سروشتییە کە سەرەتا زیندانییەکان بە هۆی رووناکیی لەناکاوی ئاگرەکەوە بەشەوارە ئەکەون و ناتوانن بە بەشی دەورووبەری خۆیان ببینن و مرۆڤەکان یان شتەکانیش لە ئەشکەوتەکەدا بۆ ئەوان ناڕوون و ناڕاست دەگەڕێت. ئەوان دووبارە بڕیار ئەدەن کە بەرەو دیوارە ئاشناکە بگەڕێنەوە تا بتوانن سەر لەنوێ شوێن‌‌هەڵگریی بەکەنەوە.  پاشماوەی ئەم گووتارە لەهەوێنی کۆمەڵگای ئێمەدا هەڵدەقوڵێت کە رووناکبیری ئێمە لە نێوان دین و دنیادا، دیانەتی ئایینیان قبووڵ کردوە و مل کەچن بەوەی کە لە تارمایی دا بمێننەوە و دەست نەبەن بۆ تابۆ و بڤەکان. کۆتایی پەیڤی ئەم نووسینە، هەوێنی خەونێکی شێواوی رووناکبیرە راستەقینەکانی کوردە، کە دوور ئەڕٶن و کەس نایانبینێت، نزیک ئەبنەوە ئەسووتێن بۆ ئەوەی تارماییەکان نەڕەوێنەوە. بە کورتی، رووناکبیر لە کۆمەڵگای ئێمەدا نەزۆک و ئاوس بە گوتاری "سوتمان"ە و داهاتووی ئەم رەوتەش ئاشکرایە کە ناڕوونە و گیرۆدەبوون لە ناو ئایدۆلۆژییە کاڵ و شێواوەکاندا. 

چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۳ ه‍.ش.

Rêga

Peroşîyekani min hemişe le xemêki qûlewe serçawe degrêt ke amîyanî derûnî şêwaw u nasazî jiyanî mine. Hemişe wam bîr akirdewe ke atwanim be barteqay bîr u zeyinim bîr le jiyan bikemewe u rê helle nek. Belam qawxi tenyaî u çêjî sate kurtxyenekan hemîşe bûnete kospî ser rêga. Be barteqay jiyanim şermezarim u dawai lêburdin le hemû helekanî jiyanim dekem. Şermezar dayk u bawk u xûşk u bra u refêq u hawrê dûr u nizîkekanim ... 
Jiyan ger sat be sati mêhrebanî têda nebêt hemû satêkî merge u merg.

شنبه ۲۴ اسفند ۱۳۹۲ ه‍.ش.

هەڵتڵیشانی رۆح

گڕ بەرئەبێتە رۆح و
جەستە ئەسووتێ لە درەنگ وەختی ناسۆرا
هەرەس بە ماڵم خاتوون!
دەست بگرە بە ژانی بارووتا کە
قەڵغانی رۆحم

هەڵئەتڵیشێ! 



ئەفرا 

چهارشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۲ ه‍.ش.

Alphabet ئه‌لف و بێ

پێناسەیەکی زۆر کورت:
زمانی ئاڵمانی Deutsche Sprache، یەکێک لە گەورەترین زمانەکانە لە ئاستی فەرهەنگ، زانست و فەلسەفە و پێشکەوتنی کۆمەڵایەتیی دنیادا و سەر بە بنەماڵەی زمانەکانی هیند و ئەورووپایی و ژێرمەنییە. زمانی فەرمیی کۆماری فیدڕاڵی ئاڵمانە، سویس و ئوتریش (نەمسا)یە. لە زۆرێک وڵاتانی وەک فەرانسە  و ئیتالیا و چێکسلۆڤاکیشدا قسەی پێ دەکەن. بە گشتی سەد و پێنج ملوێن کەس لە دنیادا بە زمانی دایکی خۆیان دەزانن. ئەنیستیتۆی گۆتە، گەورەترین ئاکادمی و فەرهەنگستانی زمانی ئاڵمانیە. لەم لینکەی خوارەوەدا زیاتر دەتوانن بخوێننەوە. ویکیپدیای فارسی و ئاڵمانی

ئاپارتاید Aparteid

ئاپارتاید Aparteid) دەستەواژەیەکی سیاسیی بوو کە لە لایەن ئەفریقای باشوورەوە بە مەبەستی جیاکردنەوە و هەڵاواردنی رەگەزی بەکارهێنرا. ئەم زاراوەیە لە زمانی ئەفریکانس (ئینگلیسی ئەفریقایی) واتای "لەتکردن و جیاکردنەوە" دەگەیەنێت. لە ئەدەبیاتی سیاسیدا، ئاپارتاید بە سیستمی هەڵاواردنی رەگەز[نەژاد]ی ناودێر ئەکرێت، واتە بە شێوەیەک لە دڕندانەترین شێوەکانی جیاوازیی ڕەگەزایەتی و بە گشتی سیاسەتێک لە پێناو زەوتکردنی ھەموو مافە "سیاسی و مەدەنییەکانی شارۆمەندان" پێناسە ئەکرێت. ئاپارتاید، پەڵەیەکی رەشە بە ناوچاوانی مێژووی سەدەی بیستەم و یەکێک لە شێوەکانی لەژێرپێنانی مافەکانی مرۆڤ لەقەڵەم ئەدرێت کە سەرچاوە لە بیرێکی دواکەوتوانەی رەگەزپەرستی بوو کە ئێستاکە لە پانتایی سیاسەتی جیهانیدا، بۆتە هۆی رۆنانی زۆر دەستەواژەی سیاسی دیکە وەکوو: ئاپارتایدی جینسی، ئاپارتایدی نەتەوەیی، ئاپارتایدی دینی و .... هتد.

Deutsch - Kurdisch (100 Wişe A2)

ئاڵمانی ـ کوردی Deutsch - Kurdisch

A2

سه‌شنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۲ ه‍.ش.

Deutsch - Kurdisch (100 Wişe A1)

ئاڵمانی ـ کوردی Deutsch - Kurdisch
A1

مەلا مستەفا بارزانی

    بێهزاد خۆشحاڵی 
    و: ئەفراسیاب گرامی 

    لەخۆڕا نیە كە ئەگەر كەڵەپیاوێك هەر لە "منداڵدانی" دایكێكی خەباتكاری كوردەوە، لەدایك بێت‌و "سروودی خواكان"، "هاواری ئازادی"، "رزگاری"‌و "رزگاریدەر" بێت. پیاوێك كە لە "دیلیەتی"دا چاوی بەدنیا هەڵێنا، بەڵام ئازادانە ژیانی بردەسەر. ئازایانە خەباتی كرد‌و لە ئاكامدا میراتێكی پڕ بایەخی خەبات دژی ستەمی باڵادەستی بۆ رۆڵەكانی بەجێ‌هێشت. پاش سەدەیەك خەبات، بەشێك لە كوردستان وەكوو "ناوچەیەكی فیدراڵ" بە جیهانی ئەوڕۆكە بناسێنێ‌. مەلامستەفای بارزانی بە وتەی "هەژار"، "هێمای خەبات‌و بەرگری بۆ گەیشتن بە ئازادی"‌و بە وتەی "پێشەوا قازی محەممەد"، "سێمبۆلی شەرافەت، بوێری، جوامێری، لێهاتوویی‌و ئازادیخوازی" بوو. بێگومان مەلا مستەفاو ئەخلاقی ئەو لە روانگەی "پێداگریی لەسەر بەردەوامی خەبات" لە دەورانێكی نزیك بە سەد ساڵ یەكێك لە كەڵەپیاوانی مێژووی كورد بە ئەژمار دێت.
    كردەكار: مەلا مستەفا بارزانی
    هۆكار: مەلا مستەفا بارزانی، عەشیرەتی بارزان‌و حیزبی دێموكراتی كوردستانی عێراق
    گۆڕەپان:
    الف: زەمان: لە سەرتای سەدەی بیستەمەوە هەتا ئێستا
    ب: شوێن: باشووری كوردستان‌و "بیاڤی كۆماری كوردستان"
    ئامراز: راپەڕینی چەكدارانە، راپەڕینی جەماوەری‌و دیپلۆماسی سیاسی
    ئامانج: دامەزرانی كیانێكی سەربەخۆی كوردی لە ناوچە كوردنشینەكانی رۆژهەڵاتی ناڤیندا

یکشنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۲ ه‍.ش.

دیسان لە هەرێمی مێ ... شوو ... لە کانەوە

وێنە / لە پەنجەری ژوورەکەمەوە، ئاڵمان / کاکتوس و گوڵەباخ، دوو هاوڕێی هەمیشەی من
مێشوولەکانی ناو ژوورەکەم دیسانەکە پەڵەیان داوە، کردوویانە بە هێلانە و ماڵی خۆیان، خەریکە لێرە سەربەخۆی خۆشیان رائەگەیەنن، ئاڵایان هەڵکردوە، جێژن و فیستیواڵ ئەگرن، بەریان بە ڕۆژی ژوورەکەم یان هەمان گڵۆپە حیزەکانی ناوژوورەکەم گرتوە. هەڵبەت ناحەقیان ناگرم، سوپایەکیان هێناوە، ئەگەر فریای خۆم نەکەوم، خوێنم تیا ناهێڵن. بە هیچ چاریان نیە، نە بە مێشوولەکوژ، نە بە گسکی کارەبایی، نە بە خۆڕإوەشاندن. هیچ بیرم کردوە، ئەوە من ماوەیەکە بیریان لێ ئەکەمەوە، خاڵی لاوازیانم دۆزیەوە. ئینسان ئەگەر بە خەستی بیر لە شتێ بکاتەوە، یان رێگایەک ئەدۆزێتەوە، یان دەبێت خۆی بدات بە دەستەوە. بە هەرحاڵ بیرم لێ کردوە و بۆ دواجار سیاسەتی کوردانەم بۆ بەکار هێنا. نەک ئەم سیاسەتەی ئێمە دەیکەین، ئەو سیاسەتەی کە بەرامبەرمان کراوە. یانی لێرەدا وتەیەک زەق ئەبێتەوە، ئەگەر بتەوێ نەتەوەیەک بچەوسێنیتەوە، دەبێ بزانی خۆتیان چۆن چەوساندۆتەوە، ئاواش لەوانەیە نەتەوەیەکی تر بچەوسێنیتەوە.لەگەڵ چەند مێشوولەیەکی خوێڕی دا پەیمانم بەست، تووی دووبەرەکیم خستە ناویان، لەو لاشەوە بە ئایەتی پیاوچاکانی جۆڵایی، مەبەست جاڵجاڵۆکە، بەشێکی

ئەو دیوی خەیاڵ

زۆر جار ئینسان شتێک لە دڵی دا هەیە نازانێ چۆنی دەرببڕێت، هەم خۆشحاڵییە و هەمیش بێتاقەتی .... هەم پڕە لە سۆز و هەم پرە لە ئەوین .. زۆرجاریش گەر کەسێ گوێت لێ بگرێ لێت تێ ناگات و ئیدی هیچ لێی دەگەڕی... دوێنێ شەو مارەبرانی خوشکی هەرە بچووکم "هاجەر" بوو، حەزم دەکرد لە لای بوومایە و دەستمال و چۆپیم لێ بگرتایە و تێر هەڵپەڕایم بۆی و شان بە شانی خوشکەکانی دیکەم! ئەم خوشکەم بچووکی ناومانە، لەو کاتەی هاتوومەتە دەرەوەی وڵات، دوو جار بینیومە، نەمزانی چٶن باڵای کرد و گەورە بوو.. سەختە گەر گەورەبوونی خۆشەویستەکانت نەبینی. کە تلم کرد لە رووی نەبوو قسەم لەگەڵ بکات، بەڵام لەگەڵ نەخشینی خوشکم قسەم دەکرد، گوتم دەنگ و باس، قاقا پێ دەکەنی و دەیگوت هەر عەینەن "تەلێ" وایە، تەلێ مەبەستی خەسووی خۆی بوو، جارێ چووم بۆ ماڵیان نان و کەرەو دۆیان پێ دام، تا ئێوارە ناوسکم هەڵگووشی .... دەیگوت مینگە مینگی لێوە دێ و بە لووت قسە ئەکا ... دام لە قاقای پێکەنین .. چاییەکەی بە دەمەوە بوو گوتم: "نەخشە گیان وەک جاران دوو دووی پێوە دەخۆی؟" دەیگوت: "جاران بە قرووشکە چاییمان ئەخوارد، ئێستا باوی قوروشکە نەماوە، بە پەرداخی شیشەی قوڵفدار و چواری پیوە ئەخۆم، تەلێ ش سەرێ رائەوەشێنێ و مۆڕەیەکم لێ ئەکات " منیش دەمگوت دەی دەی .. وەلا هەر مۆڕەی لێ کردم ئەو فەقیرە تا بەیانی خەوی لێ ناکەوێ " من زیاتر پێکەنین دای دەگرتم .. بەلام بە دڵێکی پڕ لە بێتاقەتییەوە، دەلێ: کاکەگیان ئێمە باشین، ئەوە هاجەریش شووی کرد، بەیانی و دووبەیانی دانەیەکی تر پێت ئەڵێ خاڵۆ" .... هاجەرگیان هیوادارم بەختەوەر بیت ... هەرچەندە ئاواتی گەورەت هەبوو بۆ ژیان، خۆشبەختی و دڵخۆشیت بۆ من گەورەترین ئاواتە!

ژیانەوە بە کتێبە قەبەکان نیە ...

یەکێک لە کێشە سەرەکییەکانی کۆمەڵگای ئێمە ئەوەیە کە پێمان وایە کتێبە
قەبەکانی فەلسەفە و قوتابخانە فکرییەکانمان نەکردوەتەوە کوردی و ئێمە لە فەلسەفە بە جێ ماوین و ناتوانین پێشکەوتوو بین. بە دڵنیایەوە فەلسەفە بۆ کۆمەڵگا دەتوانێ رۆڵی خۆی هەبێت، بەلام بنەما نیە. کۆمەڵگای ئێمە لە سەرەتا دا زانیاریی لەسەر خۆی نییە، لەسەر دەورووبەری. کۆمەڵگای ئێمە پێویستیی بە دابینبوونی کار و نیشتەجێبوون و خۆراک و پۆشاک هەیە. کۆمەڵگای ئێمە پێویستی بە ئەمنییەتیی تاک و بنەماڵە هەیە دابین ببێت، ئەگەر ئەمانە دابین ببن، ئەوا لەسەدا کێشەی سەرەکیی ئێمە وەک کۆمەڵگای کوردی چارەسەر دەبێت. کە سەیری ئەم ئورووپاییانە دەکەی، هەست دەکەی هەموو شتێ ئەزانن، باس دەکەی لەگەڵیان و ناوی دەیان فەیلەسووف و نووسەر دەهێنیتەوە، کەچی ئەوان هەر تەقەی سەریان دێت. ئەوان پێویستییان بەو زانیارییە فەلسەفییانە نیە، پێویستیان بە دابینبوونی کار و ئایندە و پیشەیەکی بە دڵی خۆیان هەیە. ئێمە دەبێ قەناعەت بهێنین کە هەموو خەڵکی کوردستان فەلسەفە ناخوێننەوە، کۆمەڵناسی ناخوێننەوە، یان هەر هیچ ناخوێننەوە. بۆ ئەوەی کۆمەڵگا گەشە بکات دەبێ داخوازیی و خواستەکانیان دابین بکرێت. من جارێک لە سمینارێک لەسەر مەسەلەی ژن لە شاری کۆیە گوتم: ژنان پێویستیان بە قوتابخانەی فیمینیستیی نییە، ئەوە کۆمەڵیک نوخبەن کە هەوڵ دەدەن قوتابخانە و رەوتە فککرییەکان بخوێننەوە نەک هەموو ژنان، ژنان پێویستییان بە دابین بوونی کار، پێویستیان بە پشتیوانی ماڵ و نیشتەجێبوون هەیە. ئەگەر ئەوەی بۆ دابین بکرێ و ژن بتوانێ بەتەنیا بژیت، ئەوا کێشەی چەند ژنی، قەتڵی نامووسی، لەمالەوە دانیشتن و ستەمی پیاوسالاری و ..... چارەسەر دەبێت. بەلام ئەگەر ئەمانەی نەبێت، ژن هەمیشە کۆیلەی پیاوە، چون پیاو ئەیژییەنێت و ککاری بۆ دەکات. هەڵبەت ئەمەش هەموو کێشەکان چارەسەر ناکات، ئەمە دەرەتانێکە تا ژن سەربەخۆ بێت. وەک چۆن گوتم هەموو شتێ باشە بکرێت بۆ کۆمەڵگا، بەلام زەروورەتی ژیان دابین بوونی ئەمنییەت و کار و ژیانی ئاسوودەیە. بە قەولی سەربازێکی رووسی لە بەرەکانی شەردا، یەککێک لە ئەفسەرەکان پیی دەڵی با شێعرێکی شکسپیرت بۆ بخوێنمەوە، شاکارە، ئەویش دەلێ ئێستاکە جووتێ چەکمە لە سەد بەرهەمی شکسپیر بە نرخترە، شێعری شکسپیر نە دەبێ بە نان نە دەبێ بە چەکمە بۆ بەردەوامی لەم بەرەیەی شەردا".

چەند ساڵ بەر لە ئێستا. لە دیداری قانێع لە سلێمانی، لە پەنای نیشتمانێک لە شێعر /


هاوڕێکانم

هاوڕێ نزیکەکانی من 
بارانی هەمیشەیی
قاوەی تاڵ ڵ ڵ
جار ناجارێ شەراو
تەنیایی ...

 ئەی هاوڕێی هەمیشەیی من!

کچ


کچ ـ ئاه باوکە؟! تۆ خەریکی درۆ ئەکەی؟
باوک ـ نا نا کچم. کوا، ئەوە نیە بۆت ئەگێڕمەوە؟
کچ ـ نا باوکە بە چاوتا دیارە؟
باوک ـ چۆن ئەزانی؟ 

کچ ـ دایکم وا ئەڵێت ... 
باوک ـ دایکت چوزانێ رۆڵە؟
کچ ـ ئەڵێ ئەگەر زۆری لێ گوت، ئەوە بزانە درۆ ئەکات!
باوک: چەن ساڵەتە باوانەکەم!
کچ ـ حەوت، ئەبم بە هەشت
باوک: هیچ نیە ڕۆڵە، با بی بە هەشت، تۆش عادەت ئەکەی!
کچ ـ باوکە؟
باوک: گیان رۆڵە ...
کچ ـ دەی ئاخرەکەی، چی بوو!
باوک ـ ئاخر رۆڵە لەبیرم چوو!
کچ ـ ئەرێ وەڵا دایکم راستی کرد
باوک ـ چی فرەزان!
کچ ـ دایکم ئەڵێ هەروا فێری جگەرەش بوو.
باوک ـ ئاخ کە لە دایکت ئەچی ..
کچ ـ باوکە خۆشمەوی ...



ئەگەر ئەم دیالۆگەم درێژ بدایە، لەوانەیە .

سه‌فه‌ر

به‌ربه‌یان
په‌پووله‌یه‌کی ریبوار
به‌رێگای عشقه‌وه‌ وه‌یلان
سه‌فه‌ر به‌هاری کۆچکردوو 
بوار نادا شیوه‌نی خاک
تاریکی سه‌خت دائه‌کا
هه‌ڵیده‌گرێ به‌ره‌و پاییز
بای سه‌رشێت و
سروه‌ی ناشادی هه‌راسان
تا بۆ دوایین ساتی ژینی گوڵێ
داڵده‌ی بدا باڵاخانه‌ی خه‌زان
له‌ته‌نیشت دار هه‌نارێ
شان به‌ شانی کازیوه‌یه‌کی دڵناسک
‌ له‌ ژێر
خه‌یمه‌ی گه‌لایه‌کی بێ ناونیشان

بێ سەبرانە

بێ سه‌برانه‌ سه‌رما ده‌ڕوێ، باڵا ده‌کا، سه‌رشێتانه‌ شه‌قام، ئه‌که‌وێته‌ داوی پاییزه‌وه‌ ، ناهومێدانه‌ کۆڵان، له‌ زستان ئه‌په‌ڕێته‌وه، به‌سه‌ر سینه‌ی پردێکی دڵناسک، ‌ له‌ پێناو سه‌مای گوڵێک، له‌ ژێر پێستی خه‌نده‌یه‌ک، شکۆفه‌ی هیوایه‌ک نووستوه‌.

ستایشی پاییز


تا ستایشی پاییز
شەرابی شێعرتان نۆش! 
تا مەرگی ئێوارە 
بێ ئۆقرە ئەستێرە مەست! 
ژەم بە ژەم هەرەسی شەو 
ئایەتی "الف" تا "یا" شێت!

ئەم چەند دێڕە بۆ کافیەی خوشکم .. کچێک بوو لە نەسڵی پاییز



هێشتا گه‌نجی، نابێ ناهومێد بی، دنیا پره‌ له‌ ئازار، مه‌رگ دوایین پردی هه‌ناسه‌یه‌، ئه‌ها گوێ له‌م گۆرانیه‌ بگره‌، "به‌ قوربانت بم گوڵاڵه‌ی ئازیز، وا به‌ سه‌ر ده‌چێ ماته‌می پاییز"، ئه‌م پاییزه‌ هه‌سته‌وه‌ تا پاییزی دیکه‌ دێ خوا گه‌وره‌یه‌! ژیانی ئێمه‌ هه‌موو ئازاره‌، به‌ منداڵێ له‌گه‌ڵ ئازارو ژاندا گه‌وره‌ بووین، هه‌ر کۆرپه‌بوون مژێ شیر و مژێ ژانمان ده‌نۆشی، مه‌مکی دایکمان هه‌موو ژان بوو، دایکمان له‌ نه‌سڵی هه‌راسانی دار هه‌نجیره‌کان بوو، باوکم هێشتا له‌پی ده‌ستی جێی هێڵی زه‌مانه‌، خوشکانمان له‌ ناو گه‌نمزارا خه‌یمه‌یان هه‌ڵداوه‌ و براکانمان ره‌ندان رچه‌ی ته‌نگانه‌ ئه‌شکێنن! هێشتا ناهومێدی نه‌هاتوه‌ته‌ به‌ر په‌نجه‌ره‌ی ته‌مه‌نت نه‌که‌ی ناهومێد بی!؟ هه‌سته‌وه‌ گوێ له‌ خه‌نده‌ت بگرم، هه‌سته‌وه‌ ئه‌مه‌وێ باوه‌شت بگرم! پێکه‌وه‌ تێر بگرین... گریان مه‌راق ئه‌کوژێ ... فرمێسک دڵ ئه‌شۆرێته‌وه‌! هیشتا گوێم له‌ هه‌ناسه‌ته‌ چه‌نده‌ بڵینده‌!

یارێ

لە فەیسبووکی کاک مەسعود مەنافەوە
ئه‌رێ یارێ
تازه‌ زانیوته‌
جیهان ته‌نیایی ئه‌بارێ
نیگات تینی به‌ر هه‌تاوه‌
شه‌خته‌ی ته‌نیایم ئه‌شکێنێ

***

پێشمه‌رگه‌ / بۆ شه‌هید مه‌لاحسێنی "نێ"

له‌ رێگای دووری سه‌ربه‌ستی
چه‌ند په‌نجه‌ره‌ی ئازادی له‌سەرشان
شەهید مەلاحسێن نێ

باوه‌شی چه‌ند کۆرپه‌یه‌کی گوڵه‌ هێرۆ
داربه‌ڕوویه‌کی ده‌م به‌خه‌نده‌ی "میراجی" بوو
له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ ته‌زیوه‌کانی"دۆڵاش" ئاشنا
سه‌رشانی شاخی په‌نا بوو بۆ "پێشمه‌رگه‌"
په‌نای که‌پرێکی خۆزگه‌بوو نزیک تا تاسه‌ی "زرێبار"
جامانه‌ی "به‌رده‌بووک" و
ریشی ماش و برینجی ئومێدێک بوو تا دوور ده‌که‌وته‌وه‌
هه‌رکاتێ به‌ به‌رئاوایی تێ ده‌په‌ڕێ
"با"ی له‌گه‌ڵ بوو
شنه‌ی له‌ "گۆلبه‌ن"ی بوو بۆ حه‌سانه‌وه‌ی ئازادیی...
خه‌یمه‌ی دلێری هه‌ڵده‌دا
بێستانێک بوو له‌ وه‌نه‌وشه‌
شه‌وان دڕدان به‌ تاریکی و
رۆژان لادانی پرچی سته‌م
هه‌میشه‌ که‌پره‌که‌ی ئه‌گه‌ڕێ
.... هه‌میشه‌ شین شین ئه‌بارێ

منداڵانی گه‌ڕه‌ک

گوندی هەریر، باشووری کوردستان. وێنەگر خۆم